Grammatica op maat
Werkwoordspelling op maat is onderdeel van de Bundel Taal op maat. Deze bundel bevat ook Spelling op maat 1, Spelling op maat 2, Spelling op maat 3 en Werkwoordspelling op maat.
Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Doelgroepen Grammatica op maat
Dit programma is gemaakt voor leerlingen vanaf groep 7 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2.
Omschrijving Grammatica op maat
Het basisprincipe van de Muiswerkprogramma's is dat diagnostische toetsen uitzoeken welke gebieden de leerling onvoldoende beheerst. Vervolgens selecteert het programma de oefeningen die daarbij aansluiten. Leerlingen werken op die manier alleen aan hun zwakke plekken. Ook Muiswerk Grammatica op maat is zo gestructureerd.
Muiswerk Grammatica op maat behandelt alle basisonderwerpen die nodig zijn voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Er is ook een verzamelrubriek waarmee de complete stof geoefend kan worden. Hier volgt van elk onderwerp een nadere beschrijving. De inhoud die beschreven is, staat voor de leerling in de uitlegschermen en vormt de basis voor de oefeningen. Tijdens het oefenen kan de uitleg op elk gewenst moment opnieuw nagelezen worden.
- Zelfstandig naamwoord
We beginnen het schrijven en spellen met zelfstandige naamwoorden. Eerst wordt gewerkt met plaatjes, waarmee een beroep wordt gedaan op de intuïtie van de leerling. Leerlingen leren deze woordsoort vervolgens herkennen op basis van de inhoud: zelfstandige naamwoorden noemen een mens, een dier of een ding. Dat ‘ding’ kan concreet of abstract zijn. Tenslotte komen in deze rubriek verschillende vormkenmerken aan bod: er hoort meestal een lidwoord bij het zelfstandig naamwoord; zelfstandige naamwoorden hebben meestal een enkelvoud en een meervoud en ook vaak een verkleinwoord. De leerling moet uiteindelijk in staat zijn een zelfstandig naamwoord te herkennen in de context van een zin of een tekst. De afdeling bestaat uit negen oefeningen, waarvan de laatste alle stof van deze rubriek bevat.
- Werkwoord
Deze rubriek over het werkwoord vormt de basis van enkele rubrieken die later volgen (tijden, persoonsvorm, voltooid deelwoord). Eerst wordt weer gewerkt met plaatjes, waarmee we een beroep doen op de intuïtie van de leerling. Het werkwoord wordt vervolgens uitgelegd aan de hand van de inhoud: een werkwoord zegt wat iets of iemand doet. Dan komen enkele vormkenmerken aan de orde: de verschillende vormen die een werkwoord aan kan nemen; het bestaan van splitsbare en onsplitsbare werkwoorden. De negen oefeningen zijn weer gevarieerd: zes oefenvormen. De laatste oefening bevat alle oefenstof en de meest uitgebreide feedback.

- Bijvoeglijk naamwoord
Ook bij het bijvoeglijk naamwoord aandacht voor zowel betekenis als vorm. Het bijvoeglijk naamwoord noemt een kenmerk of eigenschap van een zelfstandig naamwoord (betekenis). Het heeft vaak een vergrotende en overtreffende trap (snel- sneller- snelst) en meestal is sprake van twee vormen (groot en grote). Uiteindelijk moet de leerling kunnen aangeven welk woord een bijvoeglijk naamwoord is en ook welke vorm wanneer gebruikt wordt. De leerling ontmoet bij deze afdeling negen oefeningen in vijf verschillende oefenvormen. De laatste oefening bevat alle oefenstof en de meest uitgebreide feedback.
- Werkwoordstijden
De tijd van het werkwoord is als basis voor de spelling zó belangrijk dat er hier een aparte afdeling aan gewijd wordt. Met tegenwoordige en verleden tijd worden de noties ‘nu’ en ‘vroeger’ verbonden. In deze afdeling ook aandacht voor het verschijnsel dat veel werkwoorden in de verleden tijd van klank veranderen (sterke werkwoorden). Er zijn zeven oefeningen met vier verschillende oefenvormen. De laatste oefening bevat weer alle oefenstof en de meest uitgebreide feedback.

- Persoonsvorm
Als leerlingen eenmaal weten wat een werkwoord is en wat tijden zijn, dan kan de persoonsvorm aan bod komen. De afdelingen zijn dus niet toevallig in deze volgorde gezet. In eerste instantie worden alleen simpele enkelvoudige zinnen behandeld; sommige mét en andere zonder tweede werkwoord. Bij de laatste oefeningen ook eenvoudige samengestelde zinnen. In het belang van de werkwoordspelling moeten leerlingen ook bij deze zinnen in staat zijn te bepalen of een werkwoord een persoonsvorm is. De afdeling heeft negen oefeningen en er zijn vijf verschillende oefenvormen. De laatste oefening bevat alle oefenstof en de meest uitgebreide feedback.
- Onderwerp
Voor het kunnen schrijven zonder fouten is het nodig dat leerlingen weten wat het onderwerp van de zin is, of in elk geval het onderwerp dat bij de persoonsvorm hoort. De onderwerpvraag (Wie of Wat + werkwoord(en)) wordt hier als methode gebruikt om het onderwerp te vinden. Dit ‘vinden’ wordt eerst op een intuïtieve manier geprobeerd en later wat formeler. Bij de hogere oefeningen ook aandacht voor moeilijke onderwerpen als ‘men’ of ‘directie’, die taalkundig enkelvoud zijn, terwijl ze inhoudelijk aan meervoud doen denken. Er zijn zes oefeningen in deze afdeling en daarbij worden vier oefenvormen gebruikt.
- Voltooid deelwoord
We hebben ervoor gekozen het voltooid deelwoord apart te behandelen omdat deze werkwoordsvorm bij de werkwoordspelling meestal ook apart behandeld wordt. Een leerling die het voltooid deelwoord aan zijn vorm herkent, maakt meestal minder fouten bij de spelling van zowel persoonsvorm als het voltooid deelwoord zelf. De afdeling bestaat uit zes variabele oefeningen en er zijn vijf verschillende oefenvormen gebruikt.
- Zinsdelen
Om enig zicht te krijgen op de zinsbouw, is het belangrijk dat leerlingen leren dat zinnen opgebouwd zijn uit zinsdelen. Om te zien welke woorden samen een zinsdeel vormen, moet je de volgorde van de zin veranderen. Je kunt ook proberen welke woorden samen vóór de persoonsvorm kunnen staan. Die woorden zijn een zinsdeel. Er zijn vijf oefeningen in deze afdeling en drie verschillende oefenvormen. De laatste oefening bevat alle oefenstof en de meest uitgebreide feedback.
- Alles
De afdeling ‘Alles’ is een verzamelrubriek waarin alles bij elkaar komt wat in dit programma behandeld is.
De rubrieken zijn opgebouwd naar moeilijkheid, op basis van de lesstofindeling die in de meeste methodes voor het basisonderwijs gevolgd wordt. De opbouw is cumulatief, dat wil zeggen: wat eerder behandeld is, wordt bekend verondersteld. Het is daarom niet aan te raden hier en daar een los onderwerp uit het programma te halen, zonder dat het voorgaande behandeld is.
Zowel allochtone als niet-allochtone leerlingen kunnen met dit programma hun voordeel doen. Buiten het programma valt de stof van het aanvankelijke spellen, waarin het verband tussen klanken en letters wordt aangeleerd en ook het grootste deel van de inprentwoorden. Wel komen in het programma enkele inprenttechnieken aan bod, waarmee op een tamelijk willekeurig corpus van woorden geoefend wordt.
Het lesbestand Grammatica op maat bestaat uit 3 toetsen. Er is één uitgebreide toets waarin alle onderwerpen aan de orde komen en twee deeltoetsen waarin een deel van de onderwerpen getoetst worden. Er zijn 63 oefeningen, onderverdeeld naar onderwerp. Veel toetsen en oefeningen hebben een ‘levend’ karakter, dat wil zeggen: ze behandelen wel telkens dezelfde lesstof, maar met wisselende woorden en zinnen. In totaal zijn er 120 ingesproken uitlegschermen.
Meer informatie:
- Overzicht van de oefeningen
- Recensie in COS (2009)
- Achtergronden en didactiek
Prijsinformatie Grammatica op maat
De web-based versie van Grammatica op maat kost € excl. btw per actieve gebruiker per jaar. Vanaf 120 actieve gebruikers wordt een korting toegepast waardoor de prijs zakt naar € excl. btw. Bij grotere aantallen zakt de prijs verder. Bij een online-omgeving zijn naast studentenaccounts altijd beheeraccounts en een schoolingang nodig. Neem voor een vrijblijvende offerte van Muiswerk Online of voor prijsinformatie over de Windows-netwerkversie (die op het netwerk van de schoollocatie draait) contact met ons op via verkoop@muiswerk.nl of via 0297 361664.
Meer informatie:
- Prijsinformatie voor bo
- Licentievoorwaarden bo
- Informatie en demo per post